İşlem Yapılıyor

YÜRÜTME

1982 Anayasasına göre yürütme görev ve yetkisi Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kuruluna verilmiştir. Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulu yürütme yetkisini Anayasaya ve kanunlara uygun olarak kullanır ve bu görevi yerine getirir. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası parlamenter sisteme uygun olarak iki başlı yürütme biçimini benimsemiştir. Cumhurbaşkanı meclise karşı sorumsuzken Bakanlar Kurulu ( Hükümet) , meclise karşı sorumludur.

CUMHURBAŞKANI

Cumhurbaşkanı, yürütmenin başı ve yürütmenin meclise karşı sorumsuz kanadını oluşturmaktadır. 1982 Anayasasının bir özelliği de Cumhurbaşkanını güçlendirmesi ve Cumhurbaşkanının tek başına kullanabileceği yetkileri arttırmasıdır.

Cumhurbaşkanının Seçilme Şartları

  • TC vatandaşı olmak
  • En az yüksek öğrenim mezunu olmak ( İlk kez 1961 Anayasasıyla)
  • 40 yaşını doldurmuş olmak ( İlk kez 1961 Anayasasıyla)
  • Askerlik hizmetini yapmış olmak
  • Milletvekili seçilme yeterliliğine ve niteliklerine sahip olmak (İlk kez 1982 Anayasasıyla)

Cumhurbaşkanının Nitelikleri ve Tarafsızlığı

Anayasasının 101. maddesinde düzenlenen Cumhurbaşkanının nitelikleri ve tarafsızlığı ile ilgili hükümler şunlardır:

  • Cumhurbaşkanı 5 yıllık süre ile halk tarafından seçilir. 1924 Anayasasında Cumhurbaşkanının görev süresi 4 yıldır. 1961 Anayasası ile bu süre 7 yıla çıkarılmıştır.1982 Anayasasının ilk halinde de Cumhurbaşkanının görev süresi 7 yıldır fakat 1982 Anayasasında 2007 yılında yapılan değişiklikle Cumhurbaşkanının görev süresi 5 yıla indirilmiştir. ( 2007 Anayasa değişikliği)

Not: Bu karar 1924, 1961 Anayasasında ve 1982 Anayasasının değişiklikten önceki şeklinde ‘’Cumhurbaşkanı TBMM tarafından seçilir’’ ibaresi yer almaktaydı.

  • 1961 Anayasasına göre bir kişinin ar arka arkaya iki kez cumhurbaşkanı seçilmesini yasaklanmıştı. 1982 Anayasası da bir kişinin arka arkaya iki kez cumhurbaşkanı olarak seçilmesini yasaklamıştı fakat 1982 anayasasında 2007 yılında yapılan değişiklikle bir kimsenin arka arkaya en fazla iki kez cumhurbaşkanı seçilmesine imkan tanınmıştır.
  • Cumhurbaşkanlığına TBMM üyeleri içinden ya da meclis dışından aday gösterilebilmesi için en az 20 milletvekilinin yazılı teklifi gerekmektedir. Aynı zamanda en son yapılan milletvekili genel seçimlerinde geçerli oylarının toplamı birlikte hesaplandığında % 10’u geçen siyasi partiler ortak aday gösterebilir.( 2007 Anayasa değişikliği). 1982 anayasasının 2007 yılındaki değişiklikten önce bu madde 1982 Anayasasında '' Meclis dışından bir kişinin cumhurbaşkanı seçilebilmesi için cumhurbaşkanı için aranan şartlar ve milletvekili seçilebilme şartına sahip olması ve meclis üye tamsayısının en az 1/5 tarafından yazılı olarak adaylık için önerilmesi gerekir.'' şeklinde belirtilmiştir.

- Cumhurbaşkanı olan kişinin partisiyle ilişiği varsa kesilir ve meclis üyeliği sona erer.

-Parlamenter sisteme göre cumhurbaşkanının tarafsız olması gerekir. Cumhurbaşkanının tarafsız olmasını sağlayan kurallar arasında varsa partisiyle ilişiğinin kesilmesi, milletvekilliğinin sona ermesi ve cumhurbaşkanının göreve başlarken tarafsız olacağına ve taraf tutmayacağına dair ant içmesi vardır.

Cumhurbaşkanının Seçimi

1982 Anayasasının 102. maddesinde cumhurbaşkanın seçimi ile ilgili hükümler yer almaktadır Bu hükümler şunlardır:

- Cumhurbaşkanı genel oyla halk tarafından seçilir.(2007 Anayasa değişikliği)

- 1982 Anayasasının 2007 değişikliğinden önce Cumhurbaşkanı dört türlü bir seçim süreci ile meclis üye tamsayısının 2/3 çoğunluğunun gizli oyuyla seçileceği belirtilmişti.

-2007 Anayasa değişikliğine göre, Cumhurbaşkanlığı seçiminin iki türlü yapılma olasılığı vardır.

I. Oylama: Genel oyla yapılacak olan seçimde , geçerli oyların salt çoğunluğunu alan aday cumhurbaşkanı seçilir. İlk oylamada salt çoğunluk sağlanamazsa ikinci oylamaya geçilir.(2007 Anayasa değişikliği)

II. Oylama: II. oylamaya birinci oylamada en çok oyu alan iki aday katılır. Geçerli oyların çoğunluğunu alan aday Cumhurbaşkanı seçilmiş sayılır.(2007 Anayasa değişikliği)

Not: İlk oylamada Cumhurbaşkanı seçilemezse bu oylamayı izleyen 2. pazar günü 2. oylama yapılır.

- İkinci oylamaya katılan adaylardan biri ölür ya da cumhurbaşkanı seçilme yeterliliğini kaybederse, ikinci oylama boşalan adaylığın birinci oylamadaki sıraya göre yapılır. ikinci oylamada bir adayın kalması durumunda bu oylama referandum şeklinde yapılır. Aday olan kişi geçerli oyların çoğunluğunu alması durumunda cumhurbaşkanı seçilmiş olur. (2007 Anayasa değişikliği)

-Cumhurbaşkanlığı seçimi, Cumhurbaşkanının görev süresinin dolmasından önceki 60 gün içinde, Cumhurbaşkanlığı makamının herhangi bir sebeple boşalması durumunda ise boşalmayı takip eden 60 gün içinde yapılır.(2007 Anayasa değişikliği)

1982 Anayasasının 2007 değişikliğinden önce bu madde '' Cumhurbaşkanlığı seçimine görev süresinin dolmasından 30 gün önce ya da Cumhurbaşkanlığı makamının boşalmasından 10 gün sonra başlanır. Seçim 30 gün içinde sonuçlandırılır.'' şeklinde belirtilmiştir.

- Yeni Cumhurbaşkanı göreve başlayıncaya kadar Cumhurbaşkanlığı görevini görev süresi dolan Cumhurbaşkanı yürütür.

-Cumhurbaşkanlığı seçimine ilişkin usul ve esaslar kanunla düzenlenir.

Cumhurbaşkanının Görev ve Yetkileri

Cumhurbaşkanı devletin başıdır. Bu sıfatla Türk milletinin birliğini ve Türkiye Cumhuriyetini temsil eder. Cumhurbaşkanı devletin organlarının uyumlu ve düzen içinde çalışmasını Anayasanın uygulanmasını gözetir. Bu amaçlara dayalı olarak kullanacağı yasama, yürütme ve yargı ile ilgili olmak üzere 3 türlü görevi vardır.

Yasama İle İlgili Görevleri

- Meclisi toplantıya çağırmak.

- TBMM seçimlerinin yenilenmesine karar vermek.

- Kanunları yayımlamak.

- Gerekli gördüğü taktirde yasama yılının ilk günü TBMM'de açılış konuşması yapmak.

- Anayasa Mahkemesine iptal davası açmak.

-Anayasa değişikliğine ilişkin kanunları gerekli gördüğü taktirde halkoyuna sunmak.

- Kanunları yeniden görüşülmek üzere meclise göndermek.

- Kanunların, KHK'ların TBMM İçtüzüğünün tamammının ya da belirli hükümlerinin Anayasaya şekil ve esas bakımından aykırı olduğu iddiasıyla Anayasa Mahkemesine iptal davası açmak.

Yürütme İle İlgili Görevleri

- Başbakanı atamak ve istifasını kabul etmek.

- Başbakanın teklifi üzerine bakanları atamak ve görevlerine son vermek.

- Milletler arası anlatşmaları onaylamak ve yayımlamak.

- Genelkurmay Başkanını atamak.

- Gerekli gördüğü durumlarda Bakanlar Kuruluna başkanlık etmek ve Bakanlar Kurulunu başkanlığı altında toplantıya çağırmak.

- Türk Silahlı Kuvvetlerinin kullanılmasına karar vermek.

- TBMM adına Türk Silahlı Kuvvetlerinin Başkomutanlığını temsil etmek.

- Üniversite rektörlerini seçmek.

- Milli Güvenlik Kurulunu toplantıya çağırmak.

-Milli Güvenlik Kuruluna başkanlık etmek.

- Yüksek Öğretim Kurulu üyelerini seçmek.

- Devlet Denetleme kuruluna araştırma, denetleme ve inceleme yaptırmak.

- Sürekli sakatlık, kocama ve sürekli hastalık nedeniyle belirli kişilerin cezalarını hafifletmek ve kaldırmak.

- Devlet Denetleme Kurulunun üyelerini ve başkanını atamak.

- Kararnameleri imzalamak.

- Başkanlığında toplana Bakanlar Kurulu kararıyla Kanun Hükmünde Kararname çıkarmak, olağanüstü hal ve sıkıyönetim ilan etmek.

Yargı İle İlgili Görevleri

- Anayasa Mahkemesi üyelerini seçmek.

- Danıştay üyelerinin dörtte birini seçmek.

- Askeri Yargıtay üyelerini seçmek.

- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı ve vekilini seçmek.

- Askeri Yüksek İdare Mahkemesi üyelerini seçmek.

- Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu üyelerini seçmek.

Cumhurbaşkanının Sorumluluk ve Sorumsuzluk Durumları

-Cumhurbaşkanının resen(tek başına) imzaladığı kararlar ve durumlardan dolayı bunlar aleyhine Anayasa Mahkemesi dahil hiçbir yargı organına başvurulamaz.

- Cumhurbaşkanının görevleriyle ilgili eylem ve işlemlerinden dolayı hukuki, siyasi ve cezai sorumluluğu yoktur. Cumhurbaşkanının sadece vatana ihanetten dolayı cezai sorumluluğu vardır.

- Cumhurbaşkanının Anayasa ve diğer kanunlarda Başbakan ve ilgili bakanın imzalarına gerek olmadan tek başına yapabileceği belirtilen işleri dışında kalan bütün kararları Başbakan ve ilgili bakanlar tarafından imzalanır. Bu kararlardan imzayı atan Başbakan ve ilgili bakan sorumludur. Bu kurala karşı imza kuralı denir.

Not: Cumhurbaşkanı vatana ihanetten dolayı TBMM üye tamsayısının en az 1/3'ünün teklifi üzerine, üye tamsayısının en az 3/4'ünün vereceği kararla suçlandırılır ve Cumhurbaşkanı vatana ihanet suçundan dolayı Yüce Divan'da yargılanır.

Cumhurbaşkanın Tek Başına Kullanabileceği Yetkiler

- Milli Güvenlik Kurulunu toplantıya çağırmak.

-Milli Güvenlik Kuruluna başkanlık etmek.

- Kanunları yayımlamak.

- Anayasa Mahmekesine iptal davası açmak.

- TBMM adına Türk Silahlı Kuvvetlerinin başkomutanlığını temsil etmek.

- Kanunları tekrar görüşülmek üzere TBMM'ye geri göndermek.

- Devlet Denetleme kurulunun başkanın ve üyelerini atamak.

Cumhurbaşkanının Tek Başına Kullanamayacağı Yetkiler

- Bakanları atamak ve bakanların görevlerine son vermek.

- Kararnameleri imzalamak.

- Türk Silahlı Kuvvetlerin Kullanılmasına karar vermek.

- Milletlerarası antlaşmaları onaylamak ve yayımlamak.

- Yabancı ülkelere ülkemizi temsil edecek temsilcileri göndermek

-Türkiye Cumhuriyetine gönderilecek yabancı devlet temsilcilerini kabul etmek.

Cumhurbaşkanına Vekalet

- Cumhurbaşkanına Meclis Başkanı vekalet eder.

- Ölüm, görevden çekilme ya da başka bir nedenden dolayı Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması durumunda, yeni cumhurbaşkanı seçilene kadar TBMM Başkanı cumhurbaşkanına vekillik eder. Cumhurbaşkanına ait olan görevleri kullanır.

- Cumhurbaşkanının hastalık ve yurt dışına çıkması gibi durumlardan dolayı geçici olarak görevinden ayrılması durumunda cumhurbaşkanının görevine dönmesine kadar cumhurbaşkanına TBMM Başkanı vekillik eder. TBMM Başkanı Cumhurbaşkanına ait olan yetkileri kullanır.

Not: Cumhurbaşkanı seçim sürecinde, yeni cumhurbaşkanı seçilinceye kadar görevi, süresi dolan cumhurbaşkanı görevini sürdürür.

Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği

-Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği, Cumhurbaşkanının kendi görevlerini yerine getirmesi için kurulmuştur. Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliğinin kuruluşu, teşkilat ve çalışma esasları, personel atama işlemleri Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenlenir.

-Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, yalnızca Cumhurbaşkanı tarafından imzalanan ve doğrudan doğruya cumhurbaşkanı tarafından yapılan düzenleyici işlemdir.

- Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine karşı yargı yolu kapalıdır.

- Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından atanr.

Devlet Denetleme Kurulu

- Devlet Denetleme Kurulu idarenin hukuka uygunluğunun düzenli ve verimli bir biçimde yürütülmesini ve geliştirilmesini sağlamak amacıyla kurulmuştur. Cumhurbaşkanlığına bağlı bir kuruluştur. Devlet Denetleme Kurulunun üyeleri ve bu üyeler içinden bir başkanı kanunlarda belirtilen niteliklere uygun olarak Cumhurbaşkanı tarafından atanır.

- Devlet Denetleme Kurulu Cumhurbaşkanının istemi üzerine her türlü araştırma ve inceleme yapabileceği kuruluşlar vardır. Bu kuruluşlar şunlardır:

* Tüm kamu kurum ve kuruluşları

* Kamuya yararlı dernekler ve vakıflar.

* Kamu kurum niteliğinde olan kamu kuruluşları.

* Her türlü düzeyde işçi ve işveren kuruluşları

* Sermayesinin yarısınıdan fazlasını kamu kurum ve kuruluşlarının katıldığı her türlü kuruluş.

Cumhurbaşkanı Tarafından İmzalanaraka Resmi Gazete'de Yayımlanan işlemler:

* Anayasa Değişiklikleri

* Kanunlar

*Kanun Hükmünde Kararnameler

*Tüzükler

BAKANLAR KURULU

1982 Anayasasına göre Bakanlar Kurulu Başbakan ve bakanlardan oluşur. Parlamenter sisteme göre Bakanlar Kurulu, yürütmenin siyasi bakımdan, yürütme yetkisini fiilen kullanan organdır.

- Başbakan, Cumhurbaşkanı tarafından TBMM üyeleri arasından atanır.

- Başbakan milletvekili olmak zorundadır.

- Bakanlar, meclis üyeleri içinden ve milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olan kişiler içinden Başbakan tarafından seçilir.

- Bakanlar Cumhurbaşkanı tarafından atanır.

- Gerektiğinde başbakanın önerisi ile Cumhurbaşkanı tarafından bakanların görevine son verilebilir.

Bakanlar Kurulunun Oluşturulması

I. Adım: Cumhurbaşkanı TBMM'de çoğunluğu olan partinin başkanını Başbakan olarak atar.

II. Adım: Başbakan olarak atanan kişi Bakanlar Kurulunu oluşturur.Bakanlar Kurulunu Cumhurbaşkanının atamasına sunar.

III. Adım: Cumhurbaşkanının bakanları ataması ile oluşturulan Bakanlar Kurulu listesi TBMM'ye sunulur. Bu şekilde Bakanlar Kurulu göreve başlar.

IV. Adım: Bakanlar Kurulunun programı kurulmasından en geç bir hafta içinde Başbakan ya da bir bakan tarafından mecliste okunur ve güvenoyuna başvurulur.

V. Adım: Bu güvenoyu için görüşmelere programın okunmasından iki tam gün geçtikten sonra başlanır.

VI. Adım: Bakanlar Kurulu programı üzerinde görüşmelerin bitiminden bir tam gün geçtikten sonra güven oylaması yapılır.

Not: Başbakanın seçmiş olduğu bakanların Cumhurbaşkanı tarafından atanmasıyla Bakanlar kurulu kurulmuş olur ve göreve başlar. Bakanlar Kurulunun kurulması ve göreve başlaması için TBMM'nin güvenoyuna gerek yoktur.

Not: Bakanlar meclis içinden değil meclis dışından da atanabilirler.

Göreve Başlama ve Güvenoyu

Bakanlar Kurulunun listesi tam olarak TBMM'ye sunulur. TBMM tatilde ise toplantıya çağrılır. Bakanlar Kurulunun programı kuruluşundan en geç bir hafta içinde Başbakan ya da herhangi bir bakan tarafından TBMM'de okunur ve okunduktan sonra güvenoyuna başvurulur. Bu güvenoyu için adi çoğunluk yeterlidir. Bakanlar Kurulunun göreve başlama sırasında meclisten güvenoyu alması toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla olur. Başbakan Bakanlar Kurulunun sadece kuruluşunda değil görev sırasında da Bakanlar kurulunda görüştükten sonra TBMM'de güvenoyu isteyebilir.Güven istemi, TBMM'ye bildirilmesinden bir tam gün geçmedikçe görüşülemez. ve görşmenin üzerinden bir tam gün geçmedikçe oya sunulamaz. Güven istemi sadece üye tamsayısının salt çoğunluğuyla reddedilebilir.

Başbakanın Görevleri

* Bakanlar Kuruluna başkanlık etmek.

* Yüksek Askeri Şura'ya başkanlık etmek.

* Hükümetin genel siyasetinin yürütülmesini gözetmek.

* Bakanların görevlerini yerne getirmesini gözetmek.

* Milli Güvenlik Kuruluna katılmak

* Bakanları seçmek.

* Bakanların görevlerinden alınması içinCumhurbaşkanına öneride bulunmak.

* Bakanlıkların işbirliğini içinde olmalarını sağlamak.

Görev ve Siyasi Sorumluluk

* Başbakan Bakanlar kurulunun başkanı olarak, Bakanlıkların işbirliği içinde olmalarını sağlar ve hükümetin genel siyasetinin yürütülmesini gözetir.

* Her bakan Başbakan'a karşı sorumlu olmasının yanında kendi yetki alanına giren işlerden ve kendi yaptıklarından yani eylem ve işlemlerinden de sorumludur.

* Başbakan, Bakanların görevlerini Anayasaya ve kanunlara uygun bir biçimde yerine getirilmesini gözetmek ve bu konuda düzeltici önlemler almakla yükümlüdür.

* Bakanlar Kurulu üyelerinden milletvekili olmayan bakanlar TBMM'de ant içerler.

* Bakanlar Kurulu üyeleri bakan sıfatını taşıdığı süre içinde milletlvekillerinin bağlı oldukları şartlara ve kayıtlara uyarlar. Yasama dokunulmazlığına sahip olurlar. Fakat milletvekili olmadıkları için TBMM'de oy kullanamazlar.

Bakanlıkların Kurulması ve Bakanlıklar

* Bakanlıkların kurulması, kaldırılması, görevleri, yetkileri ve teşkilatı kanunularla düzenlenir.

* TBMM'nin kararıyla Yüce Divan'a sevk edilen bir bakanlık, bakanlıktan düşer.

* Babakan'nın Yüce Divan'a sevk edilmesi halinde hükümet istifa edilmiş sayılır.

* Herhangi bir nedenle bir bakanlığın boşalması durumunda boşalan bakanlığa en geç 15 gün içinde atama yapılır.

* Açık olan bakanlıklarla özürlü ve izinli olan bir bakana başka bir bakan geçici olarak vekillik eder. Fakan bir bakan birden fazla bakanlığa aynı anda vekillik edemez.

İşgüder Hükümet: Cumhurbaşkanın onayıyla kurulmuş olan fakat TBMM'de güvenoyu alamamış hükümete işgüder hükümet denir.İşgüder hükümet sadece günlük işleri yerine getirir.

Bakanlar Kurulunun Görev ve Yetkileri

* Hükümetin genel siyasetini yürütmek.

* Kanun Hükmünde Kararname Çıkarmak.

* Milli güvenliği sağlamak.

* Bütçe ve Kesin Hesap Kanun Tasarılarını hazırlamak.

* Kanun Tasarıları hazırlamak.

* Tüzük çıkarmak.

* Türk Silahlı Kuvvetlerini yurt savunmasına hazırlamak.

* Merkez Bankası başkanını seçmek.

* Gerekli gördüğü durumlarda olağanüstü hal ve sıkıyönetim ilan etmek.( Cumhurbaşkanlığı başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu tarafından ilan edilir.)

Bakanlar Kurulunun ve Bakanların Görevinin Sona Ermesinin Nedenleri

* Güvensizlik oyu ile,

* Geçici Bakanlar Kurulunun kurulması ile,

* İstifa ile,

* Başbakanın görevinin sona ermesi ile,

* Genel seçimden sonra yeni meclisin toplanmasıyla.

Başbakanın Görevinin Sona Ermesinin Nedenleri

* Ölüm ile,

* Cumhurbaşkanı seçilmesi ile,

* Yüce Divan'a sevk edilmesi ile,

* Meclis seçimlerinin yenilenmesi ile,

* Milletvekilliği sıfatının sona ermesi ile,

* İstifa ile,

* Güvensizlik oyu ile.

Bakanların Görev ve Yetkileri

* Hiyerarşi yetkisi

* Harcama Yetkisi

* İdari vesayet yetkisi

* Devlet Tüzel Kişiliğini temsil yetkisi

* Yönetmelik çıkarma yetkisi

Bakanların Görevlerinin Sona Ermesinin Nedenleri

* Ölüm ile,

* İstifa ile,

* Yüce Divan'a sevk edilmesi ile,

* Cumhurbaşkanı seçilmesi ile,

* Güvensizlik oyu ile,

* Milletvekilliği sıfatının sona ermesi ile,

* Meclis seçimlerinin yenilenmesi ile.

Seçimlerde Geçici Bakanlar Kurulu

* Seçimlerden önce, seçimlerin her türlü şikeden uzak ve dürüst biçimde yapılması için geçici Bakanlar Kurulu oluşturulur.

* TBMM genel seçimlerinden önce Adalet Bakanı, İçişleri Bakanı ve Ulaştırma bakanı görevlerinden çekilir.

* Seçimlerin başlangıç tarihinden üç gün önce; seçim dönemi bitmedin seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi durumunda ise, bu kararın verildiği tarihten başlanarak 5 gün içinde Adelet, İçişleri ve Ulaştırma Bakanlığına TBMM içinden veya dışından bağımsız olanlar Başbakan tarafından atanır.

* Cumhurbaşkanı tarafından seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi durumunda ise mevcut Bakanlar Kurulu çekilir ve Cumhurbaşkanı geçici Bakanlar Kurulunun kurulması için Başbakan atar.

* Geçici Bakanlar Kuruluna İçişleri, Adalet ve Ulaştırma Bakanları TBMM'deki ve TBMM dışındaki bağımsızlardan olmak üzere, siyasi parti guruplarından TBMM'deki üye sayılarına göre üye alınır.

* Bakanlar Kuruluna siyasi parti guruplarından alınacak olan üye sayısını TBMM başkanı tespit ederek Başbakan'a bildirir.

* Kendisine teklif edilen bakanlığı kabul etmeyen ya da sonradan bakanlıktan çekilen partiler yerine, TBMM içinden ya da dışından bağımsızlar atanır.

* Geçici Bakanlar Kurulu, Bakanlar Kurulunun yenilenmesi kararının Resmi Gazete'de ilan edilmesinden itibaren 15 gün içinde kurulur.

* Geçici Bakanlar Kurulu için güvenoyuna başvurulmaz.

* Geçici Bakanlar Kurulu Seçim süresince ve yeni meclis toplanıncaya kadar görevini yerine getirir.

Bakanların Sorumluluğu

1. Siyasal Sorumluluk

2. Bireysel Sorumluluk

3. Hukuki Sorumluluk

4. Cezai Sorumluluk

1. Siyasal Sorumluluk

Bakanların görevlerine parlamento tarafından son verilmesidir. Yani yaptırım cezai ya da hukuki değildir. yalnızca siyasidir. Siyasi sorumluluk Kollektif(toplu) ve Bireysel olmak üzere iki türlüdür.

Kollektif Sorumluluk: Hükümetin genel siyasetinin yürütülmesinden ortaya çıkan sorumluluktur.

2. Bireysel Sorumluluk

Her bakan kendi yetki alanına giren işlerden ve emrindeki işlerden ve eylemlerden sorumludur.

Not: Siyasal sorumluluk güvenoyu sonucunda gerçekleşir.

Not: Güvensizlik önergesinin kabul edilmesi meclis üye tam sayısının salt çoğunluğuyla mümkündür.

3. Cezai Sorumluluk

Bakanların görevleriyle ilgili işledikleri suçlarından dolayı doğan sorumluluklarıdır. Meclis soruştırması yoluyla araştırılır.

4. Hukuki Sorumluluk

Bakanların görevleriyle ilgili olarak Devlete verdikleri zararın, bakanlara tazminat davası yoluyla ödettirilmesidir.

Not: Bakanlar Başbakan'a karşı sorumludur. Fakat Başbakan Bakanların hiyerarşik amiri değildir.

Hükümetin İstifa Etmiş Sayılmadığı Durumlar

* Bazı bakanlıkların kaldırılması

* Hükümetin üyesi olduğu partinin kapatılması

* Bütçenin kabul edilmemesi

* Başbakan yardımcısının istifa etmesi

* Bir bakanın bakanlığının düşürülmesi

* Bir bakanın Yüce Divan'a sevk edilmesi

MİLLİ SAVUNMA

Başbakanlık ve Genelkurmay Başkanlığı(Madde 117)

* Başkomutanlık Cumhurbaşkanı tarafından temsil olunur ve TBMM'nin manevi varlığından ayrılamaz.

* Milli güvenliğin sağlanmasında ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin yurt savunmasına hazırlanmasında TBMM'ye karşı Bakanlar Kurulu sorumludur.

* Genelkurmay başkanı, Türk Silahlı Kuvvetlerinin komutanı olup savaşta Başkomutanlık görevini Cumhurbaşkanlığı adına yerine getirir.

* Genelkurmay Başkanı Bakanlar Kurulu'nun teklifi üzerine Cumhurbaşkanı tarafından atanır.

* Genelkurmay Başkanı, bu görev ve yetkilerinden dolayı Başbakan'a karşı sorumludur.

Milli Güvenlik Kurulu(Madde 118)

* Milli Güvenlik Kurulu iki ayda bir toplanır.

* Milli Güvenlik Kurulu; Cumhurbaşkanı başkanlığında Başbakan, Genelkurmay Başkanı, Başbakan Yardımcıları, Milli Savunma Bakanı, İçişleri ve Dışişleri Bakanı, Adalet Bakanı, Kara, Deniz ve Kara Kuvvetleri Komutanı ve Jandarma Genel Komutanından kurulur.

* Milli Güvenlik Kurulu; devletin milli güvenlik siyasetinin tayini, tespiti, uygulanmasıyla ilgili alınan kararları ve gerekli koordinasyonun sağlanması konusundaki görüşleri Bakanlar Kuruluna bildirir.

* Milli GÜvenlik Kurulunun aldığı kararlar Bakanlar Kurulu tarafından değerlendirilir.

* Milli Güvenlik Kurulunun gündemi Başbakan ve Genelkurmay Başkanının önerileri dikkate alınarak Cumhurbaşkanı tarafından düzenlenir.

* Milli Güvenlik Kuruluna Cumhurbaşkanının katılmadığı zamanlarda Milli Güvenlik Kurulu Başbakanın başkanlığında toplanır.

Not: Genelkurmay Başkanı Başbakan'a bağlıdır.

Not: Milli Güvenlik Kurulu Sekreteri Başbakanlığa bağlıdır. Milli Güvenlik Kurulu Sekreteri sivil de olabilir.

Olağanüstü Yönetim Usulleri

Olağanüstü Haller

Cumhurbaşkanı başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu yurdun bir ya da birden fazla bölgesinde ya da bütününde olağanüstü hal ilan etme yatkisine sahiptir.

Olağanüstü Hal İlanının Sebepleri

- Tabi afet

- Ağır ekonomik bunalım

-Tehlikeli salgın hastalıklar

-Şiddet olaylarının artması

- Kamu düzeninin ciddi şekilde bozulduğu durumlar

* Cumhurbaşkanı başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu 6 ayı geçmemek suretiyle olağanüstü hal ilan edebilir.Bu süre Bakanlar Kurulunun isteği üzerine her seferinde 4 ay uzatılabilir. Bu uzatmayı TBMM de isteyebilir.

* Yalnızca şiddet olaylarının yaygınlaşması ve kamu düzeninin ciddi sayılacak derecede bozulması nedeniyle olağanüstü hal ilan edilecekse, Milli Güvenlik Kurulunun görüşü alınır.

* Olağanüstü hal Resmi Gazete'de yayımlanır. Resmi Gazete'te yayımlanmasının hemen ardından TBMM'nin onayına sunulur.

*Olağanüstü hal ilanının sonucunda temel hak ve özgürlüklerin kullanılması kısmen veya tamamen durdurulur.

* Olağanüstü halle vatandaşlara mal, para ve çalışma yükümlülüğü getirilebilir.

* Olağanüstü hal kanun hükmünde kararnamesi çıkarılabilir.

Sıkıyönetim

Olağanüstü hal ilanını gerektirecek hallerden daha vahim ve daha ciddi şiddet hareketlerinin yaygınlaşması, savaş durumunu gerektirecek bir durumun ortaya çıkması nedeniyle Cumhurbaşkanı başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu yurdun bir ya da birden fazla bölgesinde ya da tamamında sıkıyönetim ilan etme yetkisine sahiptir.

Sıkıyönetimin İlan Edilmesinin Nedenleri

- Olağanüstü hal ilanını gerektirecek hallerden daha vahim ve daha ciddi şiddet hareketlerinin yaygınlaşması

- Savaş durumu

- Ayaklanma çıkması

-Vatana ve rejime karşı kuvvetli ve eylemli bir hareketin başlaması

* Cumhurbaşkanı başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu 6 ayı geçmemek üzere sıkıyönetim ilan edebilir.

* Bakanlar Kurulu 4 ayı geçmemek üzere sıkıyönetimin uzatılmasını TBMM'den isteyebilir. Savaş halinin baş gösterdiği durumlarda bu dört ay süre şartı aranmaz.

* Sıkıyönetim hangi nedenle ilan edilirse edilsin Milli GÜvenlik Kurulunun görüşü alınmak zorundadır.

* Sıkıyönetim durumlarında kolluk yetkisi askeri makamlara geçer.

* Sıkıyönetim Resmi Gazete'de yayımlanır ve yayımlandığı gün TBMM'nin onayına sunulur.

* Sıkıyönetimle temel hak ve hürriyetlerinin kullanılması kısmen veya tamamen durdurulabilir.

* Sıkıyönetimle birlikte bazı suçlular askeri mahkemelerde yargılanır.

* Sıkıyönetim kanun hükmünde kararnamesi çıkarılabilir.

Not: Sıkıyönetim komutanları Genelkurmay Başkanlığına bağlı olarak görevlerini yerine getirirler.

Not: Anayasa Mahkemesi ya da başka bir mahkeme olağanüstü hal ve sıkıyönetim kararlarını denetleyemez.

Başkomutanlık ve Genelkurmay Başkanlığı

* 1982 Anayasasına göre Başkomutanlık, TBMM'nin manevi varlığından ayrılmaz.

* Başkomutanlık Cumhurbaşkanı tarafından temsil olunur.

* Savaş durumunda Başkomutanlık görevi Cumhurbaşkanı adına Genelkurmay Başkanı tarafından yürütülür.

Not: Milli Güvenliğin sağlanmasında ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin yurt savunmasına hazırlanmasında TBMM'ye karşı Bakanlar Kurulu sorumludur.

Not: Genelkurmay Başkanı görevlerinden dolayı Başbakan'a karşı sorumludur.

Not: Genelkurmay Başkanı Bakanlar Kurulunun önerisiyle Cumhurbaşkanı tarafından atanır.

Not: Genelkurmay Başkanının Bakanlar Kuruluyla olan ilişkisini Başbakan sağlar.

YÜRÜTMENİN DÜZENLEYİCİ İŞLEMLERİ

Yürütmenin düzenleyici işlemlerişunlardır:

- Kanun hükmünde kararname

- Tüzük

- Yönetmelik

- Cumhurbaşkanlığı kararnamesi

Kanun Hükmünde Kararname

- TBMM( yasama organı) belli şartlar altında ve belli konularda Bakanlar Kuruluna Kanun Hükmünde Kararname çıkarma yetkisi verebilir.

- Çıkarılacak Kanun Hükmünde Kararnamenin amacını, ilkelerini, kapsamını, ilkelerini, kullanma süresini vu çıkarılma süresi içinde birden fazla kararname çıkarılıp çıkarılmayacağını yetki kanunu gösterir.

- Bakanlar Kurulunun istifa etmesi, düşürülmesi ya da yasama döneminin sona ermesi belli bür süre için verilmiş olan Kanun Hükmünde Kararnamenin bitmesine neden olmaz.

- Kanun Hükmünde Kararnamelerin TBMM tarafından süre bitmeden önce onaylanması sırasında yetkinin sona erdiği ya da süre bitimine kadar devam ettiği de belirtilir.

- Kanun Hükmünde Kararnameler TBMM Komisyonlarında ve TBMM Genel Kurulunda öncelikle ve ivedilikle(acilen) görüşülür.

* Kanun Hükmünde Kararnameler 1982 Anayasasında Olağan Dönem Kanun Hükmünde Kararnameleri ve Olağanüstü Hal ve Sıkıyönetim Kanun Hükmünde Kararnameleri olmak üzere ikiye ayrılır.

Olağan Dönem Kanun Hükmünde Kararnameleri

* Bakanlar Kurulu tarafından çıkarılır.

* Bakanlar Kurulunun Kanun Hükmünde Kararname çıkarabilmesi için TBMM tarafından çıkarılan bir yetki kanununa ihtiyaç vardır.

* Olağan dönem kanun hükmünde kararnameleri Resmi Gazete'de yayımlandığı gün TBMM'nin onayına sunulur.

* Bu dönem Kanun Hükmünde Kararnameleri Anayasa Mahkemesinin denetimine tabidir.

* Temel hak ve özgürlüklerden; kişi hakları ve ödevleriyle siyasi haklar ve ödevler Kanun Hükmünde Kararnamelerle düzenlenemz.

Olağanüstü Hal ve Sıkıyönetim Kanun Hükmünde Kararnameleri

* Cumhurbaşkanı başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu tarafından çıkarılır.

* Bakanlar Kurulununçıkarması için yetki kanununa ihtiyaç yoktur.

* Olağanüstü hal sıkıyönetim kanun hükmünde kararnamelerinin Anayasaya aykırı olduğu iddiasıyla Anayasa Mahkemesine dava açılamaz.

* Bu kararnameler Resmi Gazete'de yayımlandıkları gün TBMM'nin onayına sunulur.

* Anayasanın 15. maddesinde belirtilen hak ve ilkelerden oluşan çekirdek alan dışında konu sınırlaması yapılamaz.

Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi

* Cumhurbaşkanlığı kararnamesi doğrudan doğruya cumhurbaşkanlığı tarafından yapılır.

* Yalnızca Cumhurbaşkanlığı tarafından imzalanan düzenleyici bir işlemdir.

* Cumhurbaşkanına verilen bu yetki Anayasadan kaynaklanan asli düzenleme yetkisine dayanmaktadır.

* 1982 Anayasasında Cumhurbaşkanı Genel Sekreterliğinin Kuruluşu, teşkilatı, çalışma esasları, personel atama işlemleri Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile düzenlenir.

* Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi yargısal denetime tabi değildir.

* İlk kez 1982 Anayasasında düzenlenmiştir.

Tüzük

* Kanunların uygulanmasını göstermek, kanunun emrettiği işleri belirtmek amacıyla kanunlara aykırı olmamak ve Danıştay'ın incelemesinden geçirilmek koşuluyla Bakanlar Kurulu tarafından çıkarılan yazılı hukuk kurallarıdır.

* Tüzükler Cumhurbaşkanı tarafından imzalanır.

* Kanunlar gibi yayımlanır.

* Tüzüklerin yargısal denetimi Danıştay tarafından yapılır.

Not: Tüzüklerin Danıştay incelemesinden geçirilmesi asli şekil şartının oluşturulduğunun göstergesidir.

Yönetmelik

* Başbakanlığın, bakanlıkların ve kamu tüzel kişilerinin kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak amacıyla ve bunlara aykırı olmamak şartıyla çıkardıkları yazılı hukuk kurallarıdır.

* Yönetmeliklerin yargısal denetimini idari yargı yapar.

Not: Yönetmeliklerin cumhurbaşkanı tarafından imzalanmasına gerek yoktur. Her yönetmeliğin Resmi Gazete'de yayımlanması zorunl değildir. Hangi yönetmeliklerin Resmi Gazete'de yayımlanacağı kanunla belirtilir.

Not: Tüzüklerin Danıştay incelemesinden geçmesi zorunlu olmasına rağmen yönetmelikler için böyle bir durum söz konusu değildir.


5883
0
0

Hiç yorum yapılmamış. İlk yorum yapan siz olun.
yorum yap

© 2013 KPSS.tv All Rights Reserved Facebook Twitter