İşlem Yapılıyor

MEMLEKETİN İÇ DURUMU VE CEMİYETLER

MONDROS ATEŞKES ANTLAŞMASI’NDAN SONRA KURURLAN CEMİYETLER

A- ZARARLI CEMİYETLER

a-) Azınlıkların Kurduğu Cemiyetler

  • Mavri Mira cemiyeti
  • Yunan Komitesi- Trakya Komitesi
  • Etnik-i Eterya Cemiyeti
  • Pontus Rum Cemiyeti
  • Kordos Cemiyeti
  • Rum Ermeni Birliği Komitesi
  • Ermeni Taşnak-Hınçak Cemiyeti
  • Alyans , Macabi- İsrailit Cemiyeti

b-) Milli Varlığa Düşma Cemiyetler

  • Kürt Teali Cemiyeti
  • İngiliz Muhipler Cemiyeti
  • Wilson Prensipleri Cemiyeti
  • İslam Teali Cemiyeti
  • Sulh ve Selameti Osmaniye Fırkası
  • Hilafet-i İslamiye Cemiyeti
  • Hürriyet ve İtilaf Fırkası

B- YARARLI CEMİYETLER

  • Doğu Anadolu Müdafa-i Hukuk Cemiyeti
  • Trakya- Paşaeli Müdafa-i Hukuk Cemiyeti
  • Trabzon Muhafaza-i Hukuk-u Milliye Cemiyeti
  • İzmir Müdafa-i Hukuk-i Osmaniye Cemiyeti
  • Reddi İlhak Cemiyeti
  • Kilikyalılar Cemiyeti
  • Gizli Karakol Derneği
  • Milli Müdafaa Grubu
  • Milli Kongre Cemiyeti

AZINLIKLARIN KURDUĞU ZARARLI CEMİYETLERİN ÖZELLİKLERİ VE AMAÇLARI

  • Osmanlıların parçalanması amacıyla faaliyet göstermişlerdir.
  • Bulundukları yerde düzeni bozmak, ayaklanma çıkarmak
  • Anadolu’da bağımsız devletler kurmak
  • İtilaf Devletlerinin işgal alanlarını genişletmesine yardımcı olmak
  • Bulundukları bölgelerde devlet kurma haklılığını kazanmak, çoğunluk sağlamak için soykırım gerçekleştirmek
  • İtilaf Devletlerinin ileri karakolu gibi hareket edip Dünya Kamuoyunu Türklerin aleyhine kışkırtmak
  • Bu cemiyetler İtilaf devletleri tarafından desteklenmiştir.
  • Kuruluş amaçları genel olarak Anadolu’nun işgalini kolaylaştırmaktır.

- Mavri Mira Cemiyeti:

  • İstanbul’da Rum Patrikhanesinde kurulmuştur.
  • Doğrudan doğruya Yunanistan’dan emir alan bir örgüttür.
  • Bizans İmparatorluğunu yeniden canlandırmaya ve Batı Anadolu topraklarının Yunanistan’a bağlanmasına uğraşmış ve Megola İdea’yı hedeflemiştir.
  • Yunan Kızılhaçı, Rum İzcilik Okulları, Rum Göçmenler Komisyonu ve Küçük Asya Cemiyetleri bu kuruluşun buyruğu altındaydı.

- Yunan Komitesi- Trakya Komitesi:

  • Doğu Trakya’yı Yunan egemenliği altına koymayı amaçlamıştır.

- Etnik-i Eterya Cemiyeti:

  • Yunanlıların tarihsel ve ulusal örgütüdür.
  • Cemiyetin kuruluş amacı; Rumların yaşadığı bütün toprakların Yunanistan’a katılmasını ve Rum-Bizans İmparatorluğunun kurulmasını sağlamak
  • Bir yandan Mavri Mira ile işbirliği yaparken diğer yandan ise Trabzon ve çevresindeki Rumları örgütlemektedir ve Anadolu’daki tüm Rum derneklerini yönlendirmektedir.

- Pontus Rum Cemiyeti:

  • Trabzon ve çevrsinde kurulmuş olan Pontus Rum İmparatorluğunu yeniden kurmayı hedeflemiştir.
  • Artvin- Samsun arasında yeni bir Rum devletinin kurulmasını da hedeflemiştir.
  • İstanbul’daki Rum Patrikhanesi bu cemiyetın merkeziydi.

- Kordos Cemiyeti:

  • Gizli çalışmalar yapan bir dernektir. Rum göçmenleri derneği adının arkasına sığınmıştır.
  • İstanbul, Trabzon, Marmara kıyıları ve İzmir gibi yerlerde düzeni bozma ve ayaklanma çıkarma amacı ile kurulmuştur.

- Rum Ermeni Birliği Komitesi:

  • Ermeni Patriği Zaven Efendi’nin çabalarıyla kurulmuştur.
  • Mavri Mira’nın hizmetinde görev yapmaktaydı.

- Ermeni Taşnak ve Hınçak Cemiyeti:

  • Bu cemiyetin amacı Wilson ilkelerinden yararlanarak İtilaf Devletlerinin yardımıyla Doğu Anadolu ve Çukurova bölgelerini içine alan bağımsız bir Ermeni Devleti kurmaktır.

- Alyans İsrailit-Macabi Cemiyeti:

  • Osmanlı Devleti’ndeki Yahudiler tarafından kurulmuştur.
  • Filistin’de kurmaya çalıştıklaarı İsrail devletine ekonomik açıdan destek olmuşlardır.
  • Ermeni ve Rum faaliyetlerini desteklemişlerdir.

MİLLİ VARLIĞA DÜŞMAN CEMİYETLERİN ÖZELLİKLERİ VE AMAÇLARI (Türklerin Kurduğu Zararlı Cemiyetler)

  • Bu cemiyetler Anadolu’daki Milli Mücadele hareketine karşı olup Manda ve Himaye fikrini desteklemişlerdir.
  • Ulusal birliği bozup kavram kargaşası yaratmak
  • Saltanat ve hilafet makamlarının haklarını korumak, Osmanlı hanedanını devam ettirip yaşatmak
  • Sömürgeci işgal devletlerinden yardım alıp onlara destek vermek
  • Ulusal egemenliğe karşı, kişi egemenliğini savunmak

- Kürt Teali Cemiyeti:

  • İngilizlerin yardımıyla Seyit Abdülkadir tarafından İstanbul’da kurulmuştur.
  • Wilson ilkelerinden yararlanarak bir Kürt Devleti kurmayı amaçlamıştır.

- İngiliz Muhipleri Cemiyeti:

  • Osmanlı Devleti’ne İngiliz hakimiyetini kabul ettirmek amacıyla açılmıştır.
  • Anadolu’daki milli direnişe engel olmaya çalışmıştır.
  • İngiliz manda ve himaye fikrini yaymaya çalışmıştır.
  • Gizli amacı ise; stratejik bölgelerle petrol bölgelerini denetim altına almaktır.
  • Padişah Vahdettin ve Sadrazam Damat Ferit bu cemiyete üyedir.

- Wilson Prensipleri Cemiyeti:

  • Ülkenin kurtuluşunu Amerikan manda ve himayesinde gören cemiyettir.
  • Sivas Kongresi’ne bir heyet göndermişler bunu resmen teklif ettilerse de reddedilmişlerdir.

- İslam Teali Cemiyeti:

  • Dönemin medrese hocaları tarafından kurulmuştur.
  • Kurtuluşu kuvvet yerine İslam’ın uygulanmasında ve padişah ile halifenin otoritesinin güçlenmesinde görmektedir.

- Sulh ve Selameti Osmaniye Fırkası:

  • Vatanın kurtuluşunu padişah ve halifenin emirlerine sıkı sıkıya uymakta görüyorlardır.
  • Ayrıca Kurtuluş savaşını da macera olarak görüyorlardır.

- Hilafet-i İslamiye Cemiyeti:

  • Kurtuluşu İslam da ve halifelikte aramaktaydı.
  • Hilafet makamını güçlendirmeyi amaçlamıştır.

- Hürriyet ve İtilaf Fırkası:

  • İkinci Meşrutiyet yıllarında İttihat ve Terakki’ye tepki olarak ortaya çıkmıştır.
  • Bu partinin amacı, ülkede çok partili liberal bir yönetim oluşturmak, iktidar partisini istediği gibi davranmaktan alıkoymaktı.
  • Mondros’tan sonra İttihat ve Terakki etkinliğini yitirince rakipsiz kaldı.
  • Ulusal kurtuluş mücadelesine karşı çıkmıştır.
  • İngilizlerle işbirliği içine girerek kurtuluş mücadelesini birkaç tane asi subayın hareketi gibi göstermeye çalışmıştır.

YARARLI CEMİYETLERİN (MİLLİ CEMİYETLER) ÖZELLİKLERİ VE AMAÇLARI

  • Mondros’tan sonraki işgallere Osmanlı yönetiminin kayıtsız kalması üzerine halkın oluşturduğu bölgesel cemiyetlerdir.
  • Kuruluşlarında Türklük duygusu hakimdir. Fikir kaynağını milliyetçilik ilkesinden alır.
  • Türk milletinin hak ve hürriyetlerinin korunması amacına yönelik milli bir harekettir.
  • Başlangıçta hukuki ve barışçı yollarla propaganda ve yayım yoluyla bölgeyi korumayı amaçlamışlardır.
  • İşgallerin başlaması ile haklarını korumanın kuvvetle olacağını anlamışlar ve silahlı direnişe başlamışlardır.
  • İşgal güçleri, azınlıklar ve İstanbul hükümetiyle mücadele etmişlerdir.
  • Kuruldukları yerin Türk olduğunu ispat için çalışmışlardır.
  • Bu dernekler birbirinden kopuk ve bağımsız hareket ediyor ve sadece bölgesel kurtuluşu amaçlıyorlardı.
  • Buna rağmen bu derneklerin kurulması ulusal bilincin gelişip yayılmasını ve canlı kalmasını sağlamıştır.
  • Sivas Kongresi’nde bu dernekler tek çatı altında Anadolu ve Rumeli Müdafa-i Huku Cemiyeti adı altında birleştirilmişlerdir.

NOT: Bölgesel kurtuluş yolunun, yurdun tümünü kurtarmaya yetmeyeceğini gören Mustafa Kemal ulusal örgütleri birleştirme düşüncesiyle Anadolu’ya gitmiştir.

- Doğu Anadolu (Şark illeri) Müdafaai- Hukuk cemiyeti:

  • Genel merkezi İstanbul olup Erzurum ve Elazığ’da şube açmıştır.
  • Amacı doğuda Ermenistan ve Kürdistan devletinin kurulmasını engellemektir.
  • Ermenilerin başlattıkları soykırım sonucu şu kararları almışlardır:
    • Kesinlikle göç etmemek
    • Bölge halkını örgütlemek
    • Saldırılara karşı silahla direnmek
    • Doğu Anadolu’nun Türk yurdu olduğunu basın-yayın yoluyla bütün dünyaya duyurmayı amaçlamıştır.
    • Erzurum Kongresi’ni toplamıştır ve Sivas Kongresi’nin ulusallaştırdığı kararların alınmasını sağlamıştır.
    • Mustafa Kemal tüm faydalı cemiyetleri bu cemiyetin çatısı altında toplamıştır.

- Trakya Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti:

  • İşgallere karşı kurulan ilk cemiyettir.
  • Trakya’nın Yunanistan tarafından işgalini önlemek amacıyla Edirne’de kurulmuştur. Osmanlı Devleti’nin dağılması halinde Trakya Cumhuriyeti Devleti’ni kurmaktır. Daha sonra Mustafa Kemal’in girişimleriyle devlet kurma fikrinden vazgeçmiştir.
  • Yunanlıların bölgedeki katliamlarını önlemiştir.
  • Yeni Edirne ve Ahali adında iki gazete çıkartmıştır.

- İzmir Müdafaa-i Hukuk Osmaniye Cemiyeti:

  • I.Dünya Savaşı sırasında İzmir’in Yunanlılara verileceği haberleri üzerine kurulmuştur.
  • Amacı bölgede yaşayan Türklerin haklarını savunmak, basın ve yayın yoluyla seslerini duyurmaktır.

- İzmir Reddi İlhak Cemiyeti:

  • İzmir’in işgal edileceği haberi üzerine 14 Mayıs 1919’da Redd-i İlhak ( İzmir’in Yunanlılara katımasına karşı koyma ) kurulu oluşturuldu.
  • Kurul bir bildiriyle halkı işgale karşı direnmeye çağırdı.
  • Yunan askerleri İzmir’e çıkarken ilk protestoyu bu cemiyet gerçekleştirdi.
  • Bu cemiyetin yaptığı faaliyetler;
    • Görkemli bir protesto mitingi düzenledi.
    • Yunan zulmünün iç bölgelere yayılmasını engellemede yararı oldu.
    • Batı cephesinin oluşmasında büyük etkisi oldu.
    • Ege bölgesinde kongreler toplanmasında (Alaşehir ve Balıkesir kongreleri) etkili oldu.
    • Batı Anadolu halkının Kuvayi Milliye ruhu içinde örgütlenmesinde etkili olmuştur.

- Kilikyalılar Cemiyeti:

  • Merkezi İstanbul’da kurulmuştur.
  • Adana ve çevresini Fransız işgalinden korumak ve bölgenin Ermenilere verilmesini önlemek amacıyla mücadele etmiştir.

- Gizli Karakol Derneği:

  • İstanbul’un işgaline karşı alınacak önlemleri ve yapılacak işleri gerçekleştirmeyi amaçlamıştır.

- Milli Müdafa Grubu:

  • İstanbul’da Modros gereği toplanan silahları gizli yollarla Anadolu’ya kaçırmak amacıyla kurulmuş bir dernektir.
  • Bu silahlar takalarla İnebolu’ya oradan sonra Kastamonu üzerinden Ankara’ya ulaştırılmıştır.

- Milli Kongre Cemiyeti:

  • İstanbul Üniverisitesi’ndeki profesörlerle kurulmuştur.
  • Belli bir yeri savunma amacı yoktur.
  • Dünya kamuoyunda Türklere karşı yapılan olumsuz propagandalara basın yayım yoluyla karşı koymaya çalışmış ve Türk milletinin haklı davasını tüm dünyaya duyurmaya çalışmıştır.
  • Kuvay-i Milliye tabirini ilk defa kullanan cemiyettir.

MONDROS SONRASI GENEL DURUM

  • Mondros sonrası başlayan işgallere karşı ulusta bazı kıpırtılar, direnişler ve örgütlenmeler oluşmaya başlamıştır.
  • Ancak belirli bir merkeze bağlı olmayan, belirli bir plana göre yönetilmeyen, asıl halk yığınlarının tam desteğini şimdilik alamayan bu tür yerel örgütler ve küçük cepheler düzenli, disiplinli, iyi donatılmış ordular karşısında başarı sağlayamazdı.
  • Bu durumda inandırıcı bir güce, bir öndere yani MUSTAFA KEMAL’e ihtiyaç vardı.

İŞGALLER KARŞISINDA OSMANLI YÖNETİMİNİN TUTUMU

  • Mondros imzalandığında; padişah Vahdettin, hükümet Ahmet İzzet paşa’dır.

  • Ahmet İzzet Paşa Hükümeti:
    • 1918 Ekim’inde iktidara geldi ve Mondros’tan sonra hızla yıprandı.
    • Padişaha ve Antlaşma devletlerine fazla direnemedi.
    • 1 ay içinde görevden ayrıldı.

  • Tevfik Paşa Hükümeti:
    • 11 Kasım 1918’de Ahmet İzzet Paşa’nın yerine hükümet kurmakla görevlendirilir.
    • İngilizlerle dostluğu canlandırmayı istemiştir. İngilizlerin istekleri dışına çıkamadı.
    • Savaş suçlusu sayılan ve vatanseverleri yargılamak için özel mahkemeler kurdurdu.
    • 1919 Mart ayının başında görevine son verildi.

  • Damat Ferit Paşa Hükümeti:
    • 1919 Mart ayı başında Tevfik Paşa’dan sonra göreve geldi.
    • Damat Ferit, tam bir İngiliz hayranıdır.
    • İttihat ve Terakki’nin en büyük düşmanıdır.
    • İngiliz koruyuculuğuna girmeyi amaçlamıştır.

  • BU DÖNEMDE PADİŞAH VAHDETTİN VE SADRAZAM DAMAT FERİT PAŞA
    • İzmir’in Yunanlılarca işgal edileceği haberleri üzerine kendisini ziyarete gelen İzmirlilere Padişah Vahdettin şunları söyler:

“ İzmir’in Osmanlı vatanından ayrılması kesinlikle hatır ve hayale gelmez. İlk fırsatta İzmir’e gelip milletle temas edeceğim.”

  • Damat Ferit ise her yerde İngiliz hayranlığını dile getiriyor ve İngiliz koruyuculuğuna girme tasarıları planlıyordu.
  • Doğu Trakya ve Anadolu’da çıkan huzursuzlukları yatıştırmak için “öğütçüler” nasihat heyetleri gönderiyor.
  • İzmir’in işgaline bir kaç gün kala yurtsever yayınlar yapan İzmir gazeteleri hükümetçe kapatılıyordu. Yani, İstanbul Hükümeti Ulusal Direnişi benimsemedi, engelledi.
  • İstanbul’daki yöneticiler herşeyi ve ülkenin kaderini İngilizlere teslim etmişlerdi.

İŞGALLERE KARŞI MUSTAFA KEMAL’İN TUTUMU

  • Mondros imzalandığında Mustafa Kemal, Suriye cephesinde Yıldırım Orduları Grup Komutanlığına bağlı 7. Ordu komutanıdır.
  • Mondros imzalandıktan 1 gün sonraa Alman Liman Von Sanders Paşanın yerine Yıldırım Orduları Grup komutanı oldu.
  • 7 Kasım 1918’de Yıldırım Orduları sona erdirildi ve Mustafa Kemal İstanbul’a çağrıldı.
  • 13 Kasım’da Anlaşma Devleti donanmalarının İstanbul’a geldiği gün, Suriye’den İstanbul’a gelir ve yaverine donanmaları göstererek “Geldikleri gibi giderler” der.
  • Mustafa Kemal, ülkenin içinde bulunduğu durumdan kurtulmanın yollarını aramıştır..

Bu Dönemde Var Olan Kurtuluş Çevreleri Şunlardır:

  • İngiltere’nin himayesine girmek
  • Amerikan mandasına girmek
  • Bölgesel kurtuluş yolları aramak

DİKKAT! İşgallere karşı ilk direniş Htay-Dörtyol ilçesinin Karakese köyünde Fransızlara ve Ermenilere karşı yapılmıştır.

Mustafa Kemal’in kurtuluş için fikri nedir?

  • Kurtuluşun, yalnızca milletin toptan gayreti ile olacağına, kayıtsız şartsız tam bağımsızlık elde edilmedikçe kurtuluşun gerçekleşmeyeceğine inanıyordu.
  • Bu amaçla yakın arkadaşlarıyla (Kazım Karabekir, Ali Fuat ) görüşüyor ve onlara Mondros hükümlerine uymamalarını tavsiye ediyordu.

Kuvay-i Milliye nedir?

  • Kuvay-i Milliye, Mondros Ateşkes Antlaşması’ndan sonra yurdumun işgal tehlikesine karşı Türk halkının direniş hareketlerinde bulunmasına ve bu amaçla cemiyetler kurmasına denir.
  • Kuvay-i Milliye dar anlamıyla; Milli mücadelede düzenli ordu kuruluncaya kadar işgal güçlerine karşı silahlı mücadele eden direniş kuvvetlerini ifade eder.

Kuvay-i Milliye ilk olarak nerede kurulmuştur?

  • İlk olarak Batı Anadolu’da Yunanlılara karşı yani Yunan ordusunun 15 Mayıs 1919’da İzmir’i işgaline tepki olarak kurulmuştur.

Yunanlıların İzmir’i işgal etme gerekçeleri nelerdir?

  • Batı Anadolu’da Rum nüfusunun Türk nüfusundan fazla olduğunu ileri sürmüşlerdir.
  • Türklerin Rumları katlettiğini ileri sürmüşlerdir.
  • Paris Barış Konferansı’nda Batı Anadolu’nun Yunanistan’a verilmesi kararlaştırılmıştır.

Kuvay-i Milliye’nin oluşma nedenleri nelerdir?

  • Osmanlı’nın I.Dünya savaşından yenik çıkması
  • Mondros Ateşkesi uyarınca Osmanlı ordusunun dağıtılmış olması, silahlarının itilaf devletlerine bırakılması
  • Osmanlı Hükümeti’nin Türk halkının can ve mal güvenliğini koruyamaz hale gelmesi
  • İtilafların Mondros Ateşkes Antlaşması’nın hükümlerini tek taraflı olarak uygulaması
  • İtilaf devletlerinin Anadolu’yu yer yer işgal etmesi

Kuvay-i Milliye birliklerinin özellikleri nelerdir?

  • İlk olarak Yunan işgaline karşı Batı Anadolu’da kuruldu.
  • Türkçülük duygusu ile kurulan, halkın katılımı ile oluşan silahlı birliklerdir.
  • Vatansever halk, dağıtılan ordudaki askerler ve kanun kaçaklarından oluşan çete birlikleridir.
  • İşgallere karşı tepki olarak başlayan bölgesel hareketlerdir.
  • Merkezi olmayan, birbirinden bağımsız birliklerdir.
  • İhtiyaçları halk tarafından karşılanmıştır.
  • Önceleri bölgesel olarak kurulan bu birlikler Sivas Kongresi’nden sonra bütün vatanı savunmak amacıyla mücadele ettiler.

UYARI:

  • Kuvay-ı Milliye birlikleri 8 Ekim 1920’de kaldırılarak yerlerine düzenli ordu kurulmuştur.
  • Düzenli ordunun kurulmasından sonra Kuvay-i Milliye güçlerinin orduya katılmaları istendi. I.İnönü savaşında orduya tam olarak katılmaları sağlandı ve Kuvay-i Milliye’nin çalışmalarına son verildi.

Kuvay-ı Milliye’nin önemi ve yararlı yanları nelerdir?

  • Düzenli ordunun kurulmasına zaman kazandırmıştır.
  • Düşman kuvvetlerine zarar verdi, ilerleyişini yavaşlattı.
  • Ulusal bilincin oluşumunu hızlandırdı.
  • Ayaklanmaların bastırılmasını sağladı.

Kuvay-ı Milliye’nin olumsuz yönleri nelerdir?

  • Merkezden gelen emirleri dinlememeleri
  • Düzenli ve disiplinli birlik olmamaları
  • Askerlik tekniğini yeteri kadar bilmemeleri
  • Düzenli düşman ordularını durduracak güçten yoksun olmaları
  • Halktan zorla para ve malzeme toplamaları
  • Suçlu gördükleri kişileri kendilerine göre yargılayarak cezalandırmaları
  • Düzenli çatı altına girmek istememeleri ( Çerkez Ethem ve Demirci Mehmet Efe düzenli orduya katılmak istemeyip isyan çıkarmışlardır.)

DİKKAT! Kuvay-ı Milliye başlangıçta olumlu iken daha sonra olumsuz olmasıyla Yeniçeri Ocağı’na benzemektedir.

Mustafa Kemal’in Samsun’a gönderilmesindeki resmi görevi nedir?

  • 9. Ordu Müfettişliğine tayin edildi.
  • Doğu Karadeniz’deki Pontusçu Rumlarla Türkler arasındaki çatışmaları nedenini araştırmak ve olayları bastırmak
  • Doğu Karadeniz’in ve Doğu Anadolu’nun güvenliğini sağlanması
  • Doğu Anadolu’daki ordunun terhis edilmesi ve silahların toplanması

Mustafa Kemal’in göreve seçilmesinde neler etkili olmuştur?

  • Dünya savaşına girilmesine karşı çıkarak ittihatçılarla ters düşmesi
  • Vahdettin’in Almanya seyahatinde Mustafa Kemal’i yanında götürmesi ve yakından tanıması
  • Mustafa Kemal’in I.Dünya savaşında gösterdiği başarılar etkili olmuştur.

Doğu Karadeniz’deki karışıklığın nedeni nedir?

  • Bu bölgede Pontus Rumlarının Wilson Prensipleri gereği çoğunluk sağlayıp, devlet kurma haklılığı kazanmak için soykırıma başlaması üzerine Türk halkının kendini savunması ve İngilizlerin bundan rahatsızlık duyması ve Osmanlı Hükümetinden önlem almalarını istemesi ve aksi halde Mondros’un 7.maddesi gereğince bölgeyi işgal edebileceğini belirtmesidir.

NOT: İstanbul Hükümeti Mustafa Kemal’i Samsun’a göndermekle hem İngiliz baskısından hem de Mustafa Kemal’in baskısından kurtulmuştur.

ÖNEMLİ! 19 Mayıs 1919 Samsun’a varış Türk Kurtuluş Savaşı’nın başlangıcı olarak kabul edilir.

MUSTAFA KEMAL’İN YAYINLADIĞI SAMSUN RAPORU (22 Mayıs 1919)

  • Doğu Karadeniz’de sorun çıkaran Rumlardır. Rumlar siyasi emellerinden vazgeçerlerse bölgedeki karışıklık kendiliğinden sona erer.
  • Yunanlıların İzmir’de hakları yoktur, işgal geçicidir.
  • Türklüğün yabancı manda, yönetim ve denetime tahammülü yoktur.
  • Ulus, milli egemenliği ve Türk milliyetçliğini kabul etmiş ve bunu gerçekleştirmeye çalışacaktır.

Samsun Raporu’nun Önemi:

  • Mustafa Kemal ilk kez görev, yetki ve sınırlarını aşmıştır.
  • İzmir ve Samsun civarındaki Türk halkının tepkileri haklı gösterilmiştir.
  • İşgal ve sömürgeciliğe karşı çıkılmıştır.

İŞGALLERE KARŞI DİRENİŞ !

  • İlk direniş: 19 Aralık 1918’de Hatay-Dörtyol ilçesinin Karakese köyünde Fransız ve Ermenilere karşı yapılmıştır.
  • İkinci direniş: Yunanlıların İzmir’i işgalinden sonra olmuştur.

Ayvalık Cephesi ve Önemi:

  • Ayvalık’a asker çıkaran Yunanlılar Yarbay Ali Çetinkaya’nın emrindeki 172.alayın direnişiyle karşılaştı.
  • Bu cephe Batı Anadolu’da yeni cephelerin ortaya çıkışını sağladı. Bunlar; Bergama, Soma, Nazilli, Ödemiş, Salihli cepheleridir.
  • Milli bilinci ve düşmana karşı koyma azmini güçlendirdi.

Mustafa Kemal Samsun’da fazla kalmamış Havza’ya geçmiştir. Nedenleri:

  • Can güvenliği açısından Samsun güvenilir değildir.
  • Samsun İngiliz denetiminde ve işgalindedir.
  • Bir kıyı kenti olması ve Rum Pontus çetelerinin her türlü saldırısına açık bulunmasıdır.

5093
0
0

Hiç yorum yapılmamış. İlk yorum yapan siz olun.
yorum yap

© 2013 KPSS.tv All Rights Reserved Facebook Twitter